මොරගහකන්ද ව්‍යාපෘතිය

මොරගහකන්ද වේල්ල මීටර් 65 (අඩි 213) ක් උස ගුරුත්වාකර්ෂණ වේල්ලකි.  වේල්ල මගින් මොරගහකන්ද ජලාශය නිර්මාණය වනු ඇති අතර, එහි ක්‍රියාකාරී ගබඩා ධාරිතාව 521,000,000 m3 (1.84 × 1010 cu ft), මතුපිට උන්නතාංශයේ මීටර් 185 (අඩි 607) වේ.මොරහහකන්ද ජලාශය අඩංගු වන පරිදි අතිරේක බැම්ම සෑදල වේලි දෙකක් ද ඉදි කෙරේ.  කළු ගංගා වේල්ලේ ජලාශය උමං මාර්ගයෙන් සම්බන්ධ කෙරේ.

මොරගහකන්ද වේල්ල (සිංහල: නිල වශයෙන් කුලසිංහ ජලාශය ලෙස), විශාල ගුරුත්වාකර්ෂණ වේල්ලක් වන අතර, විශාල හා වඩා සංකීර්ණ මොරගහකන්ද - කළු ගංගා ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන අංගය, දැනට ඇලහැර හා අම්බන් ගඟ හරහා ඉදිවෙමින් පවතී. 

ශ්‍රී ලංකාවේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ එහි ඉදිකිරීම් 2007 ජනවාරි 25 දින ආරම්භ විය. වේල්ලේ මංගල ජලය 2017 ජනවාරි මාසයේදී මුදා හරින ලදි. 

මොරගහකන්ද  / කළුගඟ ව්‍යාපෘතිය මහා මහවේලි ව්‍යාපෘතියේ අවසාන කොටසයි. විශාල ඒකාබද්ධ ව්‍යාපෘතියට වාරිමාර්ග හා විදුලිබල උත්පාදනය සඳහා මොරගහකන්ද වේල්ල සහ ජලාශය සහ වෙනම කළු ගංගා වේල්ල සහ ජලාශය ඉදිකිරීම ඇතුළත් වේ. මෙම ස්ථාන දෙකම ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර 10 ක් (සැතපුම් 6.2) දුරින් පිහිටා ඇත. අඩවි දෙකෙහිම සමස්ත සංවර්ධන පිරිවැය දළ වශයෙන් රු. බිලියන 48.145 ක් (දළ වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 370 ක්) වන අතර එය සිදු කරනු ලබන්නේ SMEC හෝල්ඩිංග්ස් සහ සිනොහයිඩ්‍රෝ විසිනි. 

මොරගහකන්ද ජලාශය ඉදිරිපිට ඉදිකරන ලද කළුගල් බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් 2018 ජූලි 23 දින නිරාවරණය කරන ලදී